Het stroomnet zit vol.
Wie nu nog wacht, staat straks op de wachtlijst.

Netcongestie betekent dat het stroomnet op een bepaald moment méér vermogen moet leveren of opnemen dan het kan dragen. De kabels en transformatoren zitten dan op hun maximum. In Nederland speelt dit vooral op laag- en middenspanningsniveau (de wijken zelf), en sinds 2023 ook op hoogspanning (de regionale ringen). De netbeheerders Liander, Enexis en Stedin moeten dan keuzes maken: wachten met nieuwe aansluitingen, capaciteit beperken voor sommige klanten, of curtailment toepassen op zonneparken.

Tot nu toe stonden alleen grootverbruikers op de wachtlijst — bedrijven met een aansluiting groter dan 3x80 ampère. Vanaf 1 juli 2026 komen ook kleinverbruikers (huishoudens en MKB tot 3x80A) op die wachtlijst in gebieden met congestie. Dat betekent: een nieuwe aansluiting, een verzwaring naar 3x35A of 3x40A, of een grotere capaciteit voor een EV-laadpaal of warmtepomp kan niet meer per direct geleverd worden in een congestiegebied. Je komt op een lijst, en die lijst wordt gewerkt op basis van het maatschappelijk prioriteringskader van de ACM.

Dat hangt af van waar je woont. Inmiddels zijn er meer dan 800 postcodegebieden in Nederland met enige vorm van congestie op laag- of middenspanning. De drie netbeheerders publiceren actuele kaarten: liander.nl/aansluitingen/stroomnet-vol, enexis.nl/over-enexis/update-netcapaciteit, stedin.net/zakelijk/energietransitie/beschikbare-netcapaciteit. Wij checken voor elke offerte standaard mee of de aanvraag van de klant binnen of buiten een congestiezone valt — dat scheelt onaangename verrassingen achteraf.

Ja, een thuisbatterij plaatsen vereist géén aanpassing van je aansluiting — die werkt binnen je bestaande capaciteit. Wel moet de installatie aangemeld worden bij je netbeheerder via Energieleveren.nl, hetzelfde portaal als voor zonnepanelen. De wettelijke meldgrens ligt op 0,8 kWh opslagcapaciteit of 0,8 kW vermogen — daar zit elke commerciële thuisbatterij ruim boven. De aanmelding is gratis en duurt enkele minuten; wij regelen dit standaard voor onze klanten.

Ja — een batterij die terug levert wordt door het net behandeld als elke andere bron. Wat wél kan veranderen, is dat netbeheerders bij ernstige congestie het terugleververmogen tijdelijk mogen beperken. In Sigenergy- en Alpha-systemen kan een installateur dat omvormer-zijdig instellen. Praktisch gezien speelt dit nu vooral bij grote zonneparken; voor residentiële teruglevering tot een paar kW komt het zelden voor. Maar het is wettelijk geregeld dat het kan.

Niet per se. Een laadpaal tot 11 kW past op een driefasige 3x25A-aansluiting (de meest voorkomende in Nederland). Voor snelladen op 22 kW heb je 3x35A of 3x40A nodig, en daar zit vaak de capaciteitsdrempel. Met dynamisch lastbeheer (load balancing) kunnen we 11 kW laden op een bestaande aansluiting zonder verzwaring — de laadpaal regelt zichzelf bij wanneer de woning veel vraagt. Voor wie ook een warmtepomp en/of inductiekookplaat heeft, zorgt dat samenspel dat je binnen je aansluitcapaciteit blijft.

Vrijwel altijd ja. Een typische lucht-water warmtepomp van 4-8 kW thermisch trekt 1-3 kW elektrisch in bedrijf — dat past op een standaard 3x25A. Bij grote woningen met een hoge piekvraag (vloerverwarming + WP-boiler + EV + inductiekookplaat tegelijk) zou je tegen je capaciteit kunnen lopen, en dan wordt slim verbruik of een verzwaring relevant. Wij rekenen je piekprofiel door tijdens de intake zodat we het van te voren weten — geen risico op vastlopen na installatie.

De beste manier is: zorg dat je geen vergroting nodig hebt. Wie binnen zijn bestaande aansluiting blijft, hoeft geen aanvraag in te dienen en staat dus nooit op de wachtlijst. Slim verbruik, lastbeheer en een thuisbatterij maken dit voor de meeste huishoudens haalbaar. Voor wie wél een verzwaring nodig heeft: dien de aanvraag zo snel mogelijk in, ook bij twijfel. Hoe eerder je op de lijst staat, hoe eerder je aan de beurt bent. Wij helpen onze klanten standaard met de aanvraag-route en sturen het dossier zo aan dat het de meeste kans op snelle behandeling krijgt.

Nee. Het maatschappelijk prioriteringskader van de ACM bepaalt wie voorrang krijgt. Ziekenhuizen, drinkwaterbedrijven en hulpdiensten staan bovenaan. Daarna volgt verduurzaming en woningbouw. MKB-bedrijven zonder maatschappelijke functie staan onderaan. Huishoudens vallen in de middenmoot — niet hoogste prioriteit, maar ook niet helemaal achteraan. Hoeveel maanden of jaren je wacht hangt af van je gebied en van hoe snel de netbeheerder verzwaringen plant in jouw wijk.

De netbeheerders rekenen op uitbreiding tot ongeveer 2035 voor de grootste knelpunten. Dat is geen droge planning maar realiteit: nieuwe transformatorstations bouwen, kabels van een grotere diameter trekken in bestaande wijken, vergunningen krijgen — dat duurt jaren. Tussentijds investeren netbeheerders fors in slimme oplossingen: spitsmijden, congestiemarkten waarin grootverbruikers betaald worden om hun verbruik te verschuiven, en automatische sturing van zon- en batterij-installaties. Voor consumenten is de boodschap: wacht niet tot 2035 — investeer in slim verbruik en opslag nu.

Voor decentrale opwek (zonnepanelen) en opslag (thuisbatterij) gaat de aanmelding via Energieleveren.nl. Je voert daar je adres, type installatie, capaciteit en geïnstalleerd vermogen in. Het systeem koppelt automatisch naar je netbeheerder. Aanmelding is gratis en wettelijk verplicht voor alles boven 0,8 kWh of 0,8 kW. Voor onze klanten verzorgen wij deze aanmelding standaard — je hoeft alleen je DigiD bij de hand te hebben voor de bevestiging.

Liander dekt Noord-Holland, Friesland, Flevoland, het grootste deel van Gelderland en Zuid-Holland-Noord. Enexis bedient Drenthe, Groningen, Overijssel, Limburg en delen van Noord-Brabant en Zuid-Holland. Stedin verzorgt het zuidwesten (Zuid-Holland, Utrecht, Zeeland en een deel van Noord-Brabant). Daarnaast bestaan er enkele regionale netbeheerders in stadsdelen. Op de site van je netbeheerder kun je via postcode controleren of jouw adres in een congestiegebied valt — die kaarten worden maandelijks bijgewerkt.